Je brein is de hele dag bezig met het verwerken van informatie. Via je ogen, oren, huid en andere zintuigen komt er elke seconde een enorme stroom aan prikkels binnen. Onderzoekers schatten dat dit kan oplopen tot ongeveer 11 miljoen bits per seconde. Maar bewust kun je daar maar 40 tot 60 bits van verwerken.
Dat betekent dat bijna alles wat je voelt, denkt en doet grotendeels onbewust gebeurt.
Om niet overspoeld te raken, filtert je brein continu wat belangrijk is en wat niet. Dat filter werkt meestal goed. Maar bij stress verandert dit systeem. Dan gaat je brein vooral zoeken naar gevaar.
Je brein filtert bijna alles
Psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi beschreef samen met ingenieur Robert Lucky dat onze zintuigen miljoenen bits per seconde verwerken, terwijl ons bewustzijn daar maar een heel klein deel van kan volgen.
Je brein moet dus kiezen. Wat krijgt aandacht? Wat niet?
Dat filter wordt sterk beïnvloed door je emotionele toestand. En vooral door stress.
Wat gebeurt er bij stress?
Bij stress gaat je interne alarmsysteem aan. Dit systeem wordt sterk aangestuurd door de amygdala, een klein maar belangrijk deel van je brein dat gevaar detecteert.
Neurowetenschapper Joseph LeDoux liet zien dat de amygdala sneller reageert dan je bewuste denken.
- Je hart gaat sneller kloppen
- Je gaat sneller en hoger ademen
- Je spieren spannen zich aan
- Je aandacht wordt smaller
Je brein gebruikt dan vooral die 11 miljoen bits om één vraag te beantwoorden:
Is dit veilig?
Bij korte stress is dit helpend. Maar bij langdurige stress blijft je systeem actief. Dan raakt je filter verstoord. Je ziet sneller gevaar, zelfs als dat er niet echt is.
Stress verandert je ademhaling
Een van de eerste dingen die verandert bij stress is je ademhaling. Je gaat sneller en oppervlakkiger ademen. Vaak zonder dat je het merkt.
Onderzoek laat zien dat ademhaling direct verbonden is met het autonome zenuwstelsel. Dat is het systeem dat je hartslag, spierspanning en stressreactie regelt.
Een grote reviewstudie laat zien dat langzame ademhaling het parasympathische zenuwstelsel activeert. Dat is de ruststand van je lichaam.
- Je hartslag daalt
- Stresshormonen nemen af
- Je emotionele stabiliteit verbetert
- Je hartslagvariabiliteit (HRV) verbetert
HRV wordt gezien als een belangrijke maat voor veerkracht van het zenuwstelsel.
Waarom ademwerk zo krachtig is
Je ademhaling gaat vanzelf. Maar je kunt haar ook bewust sturen.Dat maakt ademhaling uniek. Want de meeste processen in die 11 miljoen bits kun je niet direct beïnvloeden.
Met ademwerk gebruik je je bewuste aandacht om invloed uit te oefenen op je hele systeem. Onderzoek laat zien dat ademhaling invloed heeft op emotionele regulatie en stressverwerking.
- Je komt uit de vecht-of-vluchtstand
- Je traint veiligheid in je lichaam
- Je leert spanning sneller herkennen
- Je versterkt de verbinding tussen lichaam en brein
Dit proces hangt samen met neuroplasticiteit: het vermogen van je brein om nieuwe patronen te leren.
En hoe zit het met hypnose?
Naast ademwerk kan ook hypnose helpen bij stressregulatie. Hypnose is een staat van gerichte aandacht en diepe focus.
Je bent niet weg.
Je bent juist geconcentreerd.
Onderzoek van David Spiegel (Stanford University) laat zien dat tijdens hypnose hersennetwerken veranderen die te maken hebben met aandacht, zelfbeeld en controle.
Onderzoek van David Spiegel (Stanford University) laat zien dat hypnose invloed heeft op hersennetwerken die betrokken zijn bij aandacht en zelfregulatie.
Waar ademwerk vooral via het lichaam werkt, richt hypnose zich meer op aandacht en mentale processen. Beide technieken kunnen helpen om automatische stresspatronen te veranderen.
Vanaf juni 2026 bied ik naast ademwerk ook hypnotherapie aan. Dan ben ik internationaal gecertificeerd en kan ik, alleen als je dat wilt, beide methodes professioneel combineren binnen één traject.
Vrolijke groet,
Henrie
